Taki mamy klimat

Chwilę nic nie pisałem. Było to w dużej mierze podyktowane zmianą mojego trybu życia. Jakiś miesiąc tego do harmonogramu weszła siłownia, a raczej powróciła. Tak też, teraz trzy wieczory w tygodniu mam wycięte na podnoszenie ciężarków i spalenie brzucha. Do tego jeszcze dzięki mojej wspaniałej żonie zacząłem na powrót czytać i łykam 2-3 książki miesięcznie. Tak, to wszystko dzięki takiemu prostemu urządzeniu jak czytnik e-booków. Człowiek się nie spodziewał, że nie czyta dlatego, że książka nie wygodna w chwycie, duża i do tego jeszcze nie mam gdzie ich przechowywać. Tak. Co ja poradzę. Technologia jednak ułatwia życie, niezaprzeczalnie. Coś jeszcze? Siedzę znowu nad Javą, co dodatkowo zabiera mi wieczory. Usiłuję opanować Android Studio do takiego poziomu, żeby coś tam udało się wypuścić na rynek. To dłuższy temat i jak na razie nie będę go rozwijał.

Co mnie zatem skusiło, żeby naskrobać kilka zdań? Cóż. Klimat.

Nie będę owijał w bawełnę. Klimat się zmienia i jest to proces w pewnym stopniu naturalny. Z drugiej strony człowiek macza w tym swoje paluchy od kilkuset lat i niezaprzeczalnie działa na korzyść ociepleniu. Nie chcę się tutaj rozwodzić nad tym, że trochę się zagalopowaliśmy i powinniśmy ruszyć tyłek, żeby cofnąć możliwie szybko zamiany, które wprowadziliśmy. W zasadzie wyjść wielu nie ma. Trzeba działać. Cóż.

Zacznijmy od kilku faktów. Teraz rozmawiamy na arenie międzynarodowej o „Porozumieniu paryskim” zostało ono zawarte w 2015 roku i co najważniejsze w 2017 wycofało się z niego USA, a Chiny nigdy go nie podpisały. Co to oznacza? Najwięksi wytwórcy gazów cieplarnianych najzwyczajniej w świecie uznali, że zabawa w ratowanie klimatu zagraża ich interesom. Jest to rzecz jasna spojrzenie krótkoterminowe i zostało podyktowane przepływającymi przez ręce ludzi trzymających władzę furmanki dolarów. Nie ma się tu co śmiać czy też dziwić. Aktualny status quo w praktyce oznacza, że nie jesteśmy w stanie rozmawiać o klimacie bez technicznych alternatyw.

Żeby mieć jasność o co walczymy to należy podzielić zakres na kilka wątków i przejrzeć się każdemu z osobna. Od razu zaznaczę, że nie jestem ekspertem w tych dziedzinach, opieram się co prawda na wiedzy i zdrowym rozsądku, jednak nie jest to na tyle bogata wiedza, żebym posiadał immunitet na błędy. Więc jeśli się pomyliłem to proszę mnie poprawić, dodam odpowiednie adnotacje w tekście.

  1. Energetyka

 

To jest temat rzeka. Dosłownie i w przenośni. Dosłownie, bo stawianie turbin na rzekach w większości przypadków ma sens, za wyjątkiem oczywistych problemów klimatycznych jak zamarzanie rzek przez pół roku. Jednak nie o tym.

 

Jest kilka książek, które traktują o zaciemnieniu (z ang. blackout). Jeśli dzieją się w Europie i są pisane przez ludzi mających pojęcie o tym jak działa Europejska sieć energetyczna to pozwalają zrozumieć jak dużym problemem na dzień dzisiejszy jest przepięcie się na energię odnawialną. Na całe szczęście mam kogo spytać się jak to jest w rzeczywistości i z jakimi problemami na co dzień muszą sobie radzić energetycy w naszym kraju, a część z tych sytuacji, o których dowiaduję się nieoficjalnie potrafi doprowadzić człowieka do zawału.

 

Zacznijmy od tego, że my nie jesteśmy niezależni energetycznie i zapewne nigdy nie będziemy. Nie chodzi mi o dostawy paliw do elektrowni, ale o samą sieć przesyłową. Biorąc za przykład Europę, w zasadzie wszystkie państwa z kontynentalnej części są ze sobą połączone liniami przesyłowymi. W tak dużym i zależnym od siebie układzie należy utrzymywać równowagę. Oznacza to mniej więcej tyle, że jeśli Bełchatów ma produkować X, to ma to być X, jeśli wyprodukuje znacząco mniej lub znacząco więcej to zaczynają się robić kłopoty.

 

Nadwyżki czysto teoretycznie można magazynować, oczywiście nie w nieskończoność i z limitem oraz oczywiście stratą, ale można.

 

Niedobory trzeba rekompensować. Tu z pomocą przychodzą inne obiekty produkujące prąd, no i można czysto teoretycznie sobie poradzić.

 

Co jednak jeśli umowa na dostarczenie X przez przytoczony Bełchatów, nagle przestanie obowiązywać i wspomniany Bełchatów dostarczy równe 0?

 

Najłatwiej określić to słowem anarchia, bo mniej więcej tak będzie wyglądało nasze życie przez kilka dni. Takie nagłe zejście do 0 spowoduje, że sieć energetyczna ze względów bezpieczeństwa będzie musiała zostać wyłączona, a potem powoli będzie wstawać. Nie mówię tu o bezpośrednim otoczeniu wspomnianej elektrowni, ale o większej części kraju, może nawet kawałku Europy.

 

W tym układzie naczyń powiązanych, w praktyce nie ma przestrzeni na kapryśność wiatru czy to, że akurat nie będzie świecić słońce, albo jakiś zakład pobierze sobie więcej niż zwykle bo dostawili kolejną maszynę.

 

Jest to główny i najważniejszy powód, dla którego przejście w dużej mierze na odnawialną produkcje energii elektrycznej szybko i bezboleśnie jest nie możliwe.

 

Oczywiście do zastosowania w miarę prywatnego, jako wspomaganie, tak, to ma sens. Można przecież zainstalować sobie panele fotowoltaniczne lub nawet postawić jakiś wiatraczek, żeby podgrzewał wodę czy nawet zaświecił żarówkę. Jasne. Można. Ale skala mikro, w tym przypadku domku jednorodzinnego, nigdy nie da się przenieść na skalę makro w postaci kraju czy nawet regionu przemysłowego.

 

Co w takim razie?

 

Przy założeniu, że wytwarzanie energii elektrycznej z kopalin jest bezpieczne z pespektywy stabilności dostaw, ale złe z perspektywy klimatu to co dalej?

 

Na pewno stopniowe przechodzenie na rozwiązania odnawialne. Budowanie farm wiatrowych, słonecznych, turbin wodnych, wykorzystywanie energii geotermalnej. To wszystko można rozwijać i spokojnie stosować jako elementy wspomagające. To nie jest tak, że można dzisiaj powiedzieć, że za 20 lat nie będziemy mieli elektrowni węglowych lub gazowych. Będziemy mieli. Może dzięki rozwojowi tych odnawialnych źródeł uda się wyłączyć jeden czy dwa bloki?

 

Rozwiązaniem w jakimś stopniu jest energia jądrowa. Teoretycznie tania w eksploatacji z relatywnie stałymi możliwościami wytwórczymi. Problemy tu są dwa. Jeden siedzi w głowie, a z drugim w zasadzie nie wiadomo co zrobić.

 

Czarnobyl to była straszliwa katastrofa, chociaż, umówmy się, nie stało się tam nic wielkiego. Mogło być gorzej. To właśnie siedzi w naszych głowach. Boimy się panicznie energii jądrowej. Możliwe, że chcielibyśmy tak pozyskiwać prąd, ale sama elektrownia powinna stać pod płotem sąsiada oddalonego o 300 km, a nie u mnie za miedzą. To jest ten właśnie problem. Boimy się panicznie elektrowni atomowych, po mimo świadomości, że mogą odnieść pozytywny skutek dla klimatu. Ostatecznie taka Francja ma kilka elektrowni atomowych i jakoś problemu z nimi nie ma. Może się coś stanie za kilkadziesiąt lat i Francję zetrze w pył. Ciężko przewidzieć. Niemniej, na ten moment jest to najlepsze rozwiązanie technologiczne.

 

Dobra, jest jeden problem. Taka elektrownia powoduje odpadki. Pozostałości reakcji należy utylizować. Tu znowu mamy problem. W zasadzie jeszcze nie wiemy co z tym zrobić. Zakopać? Zatopić? Co z oczu to z serca! W praktyce nie ma dobrych rozwiązań, może za wyjątkiem wysłania tego w kosmos. Mówię to poważnie. Jeśli Elonowi uda się zrobić loty kosmiczne tak tanimi jak zapowiadał, to istnieje szansa, że taki, np. księżyc stanie się dla nas składowiskiem niebezpiecznych odpadów. Brzmi trochę jak fantastyka, ale dlaczego by nie? Kosmiczne śmieciarki, kursowały by między ziemią, a księżycem i zrzucały na powierzchnię naszego satelity ten cały syf. Ostatecznie na księżycu żyć się nie da więc może być to rozwiązanie dla nas.

 

  1. Transport

 

Sporo się mówi teraz o elektrycznych samochodach jak o leku na wszystkie problemy. Jest w tym trochę prawdy, ale również trzeba być uczciwym. Wszystkie te hybrydy i elektryki trzeba najpierw wyprodukować, a potem zasilić. Tutaj pojawiają się co najmniej dwa problemu.

 

Produkcja samochodów elektrycznych oparta jest na aktualnych technologiach czyli kopci, dymi, syfi. No taka prawda. Nie ma się co sprzeczać z tym faktem. W zasadzie nie mamy technologicznego konceptu, który mógłby nam pomóc produkować elektryki na zasadzie bezpiecznej dla środowiska. Zawsze w środku będzie jakiś plastik, przy produkcji elektroniki do środowiska przetransportujemy masę syfu, a potem jeszcze recykling, który kuleje straszliwie. Bądźmy realistami. Elektryczne pojazdy osobowe to nie jest to co powinniśmy robić. Oczywiście należy rozwijać ten pomysł i iść dalej, ale nie okłamujmy się, to nie jest to.

 

Rozwiązaniem jest nic innego, jak porzucenie samochodów. Z bólem w sercu o tym mówię, bo sam uwielbiam prowadzić. Niestety, nie ma wyjścia. Należy porzucić wygodne poruszanie się samochodem na rzecz transportu masowego czy też okazjonalnego wsiadania do pojazdu jak już nie ma innego wyjścia.

 

Warto zaznaczyć, że ta wygoda to też temat co najmniej ciekawy. Nie jest przecież tak, że jazda samochodem jest szybsza i zdrowsza. Oczywiście w niektórych przypadkach, inaczej się nie da. Trzeba wsadzić tyłek do auta i pojechać na wioskę, gdzie PKSu nie ma. Prawda jest jednak taka, że nam się w dupach poprzewracało od dobrobytu. Każdy teraz ma samochód. Wielu zasuwa nim do pracy, na zakupy i do kina. O ile ma to ogromny sens w mniej zurbanizowanych regionach kraju, to w dużych miastach? Zupełnie nie.

 

Przytoczę przykład Warszawy, bo w niej mieszkam od kilku lat. Moje doświadczenia są podobne w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu czy też jak jestem na Śląsku.

 

Jazda samochodem do pracy jest trudna. Rano korki, wieczorem korki. Po zakupy? Korki na dojeździe do marketów, problemy parkingowe na miejscu. Wyskoczenie na chwilę gdzieś tam? To samo. Znajdź parking, zapłać za niego, potem wróć i znajdź kolejne miejsce parkingowe pod domem. W praktyce, po mino wygody, bo wsiadam i jadę, to tak szczerze nie oszczędzam czasu.

 

Niech przykładem będzie dojazd do pracy.

 

Samej jazdy około 8 i po 17 mam na pół godziny. Problem leży w tym, że trasę między domem, a pracą w zasadzie pokonuję w weekendy w jakieś 15 minut. Korki są zawsze potworne więc stoję, palę fajki i się wkurwiam. Teoretycznie można w tym czasie coś robić, w praktyce niewiele. Mogę z kimś pogadać przez telefon, posłuchać książki, pomyśleć. Gdzie tam. Jedynka, sprzęgło, hamulec, jedynka, sprzęgło, hamulec. Tak ciągle. No i oczywiście sygnały dźwiękowe mające na celu cholera wie co, ale trąbią jak by się miał świat skończyć. Praktyczna strona jazdy samochodem do pracy jest może tylko taka, że w zimę jest nieco cieplej. Oczywiście jak się już nagrzeje. W lato może trochę przyjemniej, oczywiście jak się już oziębi. No i szukanie tych cholernych parkingów. Zawsze to samo. Pod firmą jest ciężko, pod blokiem również. Bywały takie momenty, że sama jazda trwała 20 minut, a szukanie miejsca kolejne 20.

 

Alternatywa?

 

Wsiadam do tramwaju. Jadę 10 minut. Przesiadam się do kolejki. Jadę 5 minut. Idę pieszo jakieś 5 minut.

 

Między tym oczywiście mam chwilę czekania. Powiedzmy, że w pół godziny to się mieszczę. No chyba, że jest bardzo źle to trwa to jakieś 40 minut. Powrót? Podobnie.

 

Co w międzyczasie? Muzyczka sobie leci. Książka się czyta. Pokemony się łapią. W zasadzie dzięki powrotowi do komunikacji miejskiej udało mi się wrócić do czytania. Nareszcie mam na to czas. Udaje mi się przeczytać w drodze do i z powrotem kilkadziesiąt stron.

 

A gdyby tak dalej się ruszyć?

 

Mówiąc całkiem poważnie, to samochód przy tak rozwiniętym transporcie publicznym nie ma żadnego sensu. Wsiadam w pociąg, autobus lub samolot i się przemieszczam. Jakoś nie mamy problemu, żeby lecieć do Paryża, chociaż samochodem też można, ale do Katowic z Warszawy to już samochodzikiem. Bez sensu. Tak, wiem pociąg kosztuje 160 PLNów. Za to autobus leci te same 4 godziny co człowiek by musiał jechać i to za o wiele mniej. Może przy 4 osobach w aucie już się nie opłaca jechać autobusem. To fakt. Jest za to carsharing i można z tego korzystać. Da się żyć.

 

Sam jeżdżę w góry raz na jakiś czas. Startuję z Warszawy, jadę do Katowic, potem jakaś kolejka lub autobus i jestem na szlaku. Powrót przebiega dokładnie tak samo. Da się? No da. I to nie jestem z małym plecaczkiem, ale z 70 litrową kobyłą, z przytroczonym namiotem, śpiworem i karimatą. Nikt mi nie wmówi, że się nie da przemieszczać tak bez samochodu, bo się da, robię to i żyję. Po za tym jestem dzięki temu wolny. Mogę sobie zejść w zasadzie w dowolne miejsce i po prostu jakoś wrócić. Nie muszę schodzić tym samym szlakiem, bo tak. Mogę zacząć w Korbielowie i skończyć na Krowiarkach. Dlaczego nie?

 

Do czego zmierzam?

 

Znikomy prestiż wynikający z poruszania się samochodem siedzi w naszych głowach. Ubzduraliśmy sobie, że jazda samochodem to rzecz naturalna i tylko plebs siedzi w autobusach. Jakoś nie mamy problemu wsiadać na pokład samolotu, który też jest środkiem masowego transportu, ale mamy problem, żeby ruszyć tyłek do tramwaju, bo tak to tylko plebs. Trochę taka jest prawda. W korkach stoją dobrze opłacani specjaliści i kierownicy, bo im nie wypada siedzieć w pociągu. Bardzo to dziwne, że teoretycznie osoby będące w jakiś sposób elitą, nie potrafią zrozumieć, że robią krzywdę środowisku, przez swoją wątpliwą wygodę.

 

Natomiast należy tutaj powiedzieć wprost. Rozwiązaniem nie jest podnoszenie cen paliw. Francja dzisiaj ma ten problem na głowie. Podnoszone są ceny paliw na stacjach, w efekcie czego ludzie wyszli na ulicę i demonstrują i to bardzo. Jak to we Francji, palą się samochody, same się zapalają.

 

Dlaczego podnoszenie cen paliw nie jest rozwiązaniem? Bo prywatne firmy, przeniosą koszty na swoich klientów. To naturalny mechanizm. Jeśli hurtownik będzie musiał płacić więcej za prąd i paliwo to będzie sprzedawał drożej i potem mamy już łańcuszek.

 

Za chwilę w Polsce będzie z tym problem. Ceny prądu mają iść w górę. Polityka ograniczania spalin powoduje, że produkcja prądu jest droższa, a w efekcie czego nie ma żadnych szans na to, żeby producenci nie odbili sobie tych zmian na klientach. Efektem będą podwyżki cen każdego, powtarzam każdego produktu. Co z tym zrobi rząd? To jest ciekawe pytanie?

 

Co można by zrobić na dużym klocku? Prawda jest niestety taka, że wszyscy musimy się zrzucić na ustabilizowanie zmian klimatu. Nie ma tutaj równych i równiejszych. Trzeba zacząć od siebie, to w miarę jasne. Co jednak z całą siatką transportową? Są dwie szkoły. Nakładać kary lub dotować zmiany. O ile w przypadku transportu jako takiego można stosować nakładanie kar na poszczególnych przewoźników co w efekcie zmusi ich do zmian, albo pozwoli nowocześniejszym pojawić się na rynku (bo będą tańsi), to na dużym obrazku zawsze po dupie dostanie konsument. Zawsze, niezależnie od wszystkiego. I tutaj właśnie Francja i protesty. Cel jest szczytny, ale wpierdol dostaje konsument. Jak z tego wyjdzie ich rząd? Sam jestem ciekaw.

 

 

  1. Przemysł

 

To jest kolejny ważny punkt. Wytwarzamy bardzo dużo gazów cieplarnianych poprzez przetwarzanie materiałów. Huty chociażby to jeden wielki emiter syfu do atmosfery. Dochodzą do tego zakłady odpowiedzialne za przetwarzanie plastiku czy produkujące elektronikę.

 

Trzeba spojrzeć prawdzie prosto w oczy. Nie ma szans na to, żeby przemysł zniknął. Tak z dnia na dzień. Zawsze będziemy potrzebowali produkować samochody, pralki, lodówki, telefony, odkurzacze czy głupie kubeczki jednorazowe. Można oczywiście zakazać produkcji jednorazówek. Można? Można!

 

Przytoczę tutaj historię, którą wszyscy znacie. Reklamówki w marketach były kiedyś za darmo. Brało się ile się chce. Potem zaczęły kosztować symbolicznie, po 10-20 gr. Teraz potrafią kosztować nawet złotówkę. To rozwiązanie ma dotować sortowanie i recykling odpadów. Sam jestem ciekaw jak to wygląda w praktyce, bo jeśli te pieniądze wpadają do wspólnego worka, a potem są dzielone to nie wydaje mi się, żeby przynosiło to jakikolwiek efekt.

 

Smutna prawda jest taka, że nasza gospodarka opiera się na ciągłej produkcji dóbr i ich sprzedaży. Pralka ma działać 2-3 lata, a potem trzeba kupić nową. Lodówka tak samo. Telewizor ma przestać być modny po 3-4 latach, żeby konsument kupił nowy, nawet jeśli ten stary działa.

 

Dlaczego?

 

American Dream. To jest chyba niezła odpowiedź. Jak w przypadku samochodów, ubzdurało nam się, że każdy musi być samowystarczalny po mimo tego, że na dużym obrazku tak w cale nie musi być.

 

To, że Daleki Wschód produkuje tony rzeczy dziennie nie wynika z tego, że Chińscy obywatele potrzebują tego. Oni zalewają Europę, Stany, Kanadę. Jesteśmy dla Chin koloniami. Tak już kiedyś było. Niemcy, Hiszpanie, Francuzi, Brytyjczycy. Oni produkowali u siebie na potęgę, a potem sprzedawali ogromne nadwyżki do swoich kolonii. Produkowali wątpliwej jakości towary i sprzedawali za duże pieniądze. Dlaczego tak się działo?

 

W krajach macierzystych żyli ludzi, którzy chcieli produkować i dzięki temu się bogacić. Tylko, że ktoś to musiał kupować. Co to za problem przy ówczesnej technologii, wyprodukować tory kolejowe lub łopaty i wysłać je do kolonii w Afryce, gdzie się po prostu to sprzeda, bo tam nie ma technicznych możliwości produkowania na taką skalę?

 

Tak oto działa gospodarka światowa. Chiny produkują kosztem własnego ekosystemu i zalewają Europę i USA produktami wątpliwej jakości. Wystarczy spojrzeć na wzrost gospodarczy Chin i porównać z czasami rozkwitu Imperium Brytyjskiego. Schemat jest dokładnie taki sam.

 

Nam Europejczykom trudno jest spojrzeć sobie w lustro i powiedzieć: „Jestem Chińskim rynkiem zbytu”. Duma nam nie pozwala, wyssane z mlekiem matki poczucie bycia tymi zajebistymi, którzy dzielą i rządzą. Ta…

 

Smutne to, ale realia są takie, a nie inne. Większość produkcji odbywa się na Dalekim Wschodzie i to tam też wytwarzana jest większość substancji, które uwalniane do atmosfery powodują zmiany klimatyczne. Czy można coś z tym zrobić? Chciało by się powiedzieć, że można zrobić prostą rzecz. Zagłodzić Chiny. Przestać kupować. Po prostu. Tylko czy tak się w ogóle da?

 

Niestety odpowiedź brzmi „Nie”. Normalnego człowieka nie stać na kupowanie nie Chińskich towarów. Zacznijmy od tego, że należało by się wyzbyć większości elektroniki, bo w zasadzie całość jeśli nie jest produkowana i składana w Chinach, to dzieje się to w którymś z okolicznych państw. Potem trzeba by zerknąć na ubrania i stwierdzić, że od skarpet po kurtkę, większość jest Chińska, jeżeli nie została wyprodukowana tam, to chociażby materiały są produkowane z butelek PET, w wyspecjalizowanej chińskiej fabryce.

 

Co zatem można zrobić? Niestety, ale potrzeba tutaj rewolucji i to ogromnej, bo w głowach. Musimy sobie uświadomić, że aktualny pęd jest złym doradcą. Nie możemy tyle produkować. Wymaga to zmiany sposobu patrzenia na gospodarkę. Zdecydowanie, tak to trzeba zrobić. Tylko jak?

 

Są różne pomysły. Niemniej wszystkie opierają się na zarządzaniu pieniądzem jako motywatorem zmian. Trzeba sobie tutaj jasno powiedzieć, że pieniądz jest jednym z najgorszych wynalazków jakie wyprodukował człowiek i co gorsza nie mamy dla niego alternatywy. Musimy w jakiś sposób motywować się do działania i wynagradzać trudy. Jeśli ktoś pracuje ponad normę to należy mu pozwolić na to, żeby był lepiej usytuowany od tego, kto po prostu chce siedzieć na kanapie i jeść hot-dogi. Czy jest na to rozwiązanie? Poniekąd jest.

 

Pisałem o tym, przy okazji AI. Pomijając część techniczną i te tysiące IFów w kodzie. Ludzkość musi stworzyć sobie coś na kształt systemu wyzysku klasy niewolniczej, żeby egzystować. Przynajmniej tak długo jak żyjemy tylko na tej planecie. Jeśli uda nam się ją opuścić za jakiś czas to w nieskończonej przestrzeni będziemy budować historię na nowo. Jednak z perspektywy tego co mamy teraz. Potrzebujemy niewolników. Brzmi to strasznie, ale w zasadzie takie nie jest. Robiliśmy to już kilka razy i wtedy rozwój był w miarę stabilny.

 

Nie namawiam rzecz jasna do niewolenia drugiego człowieka. Jest to na tyle bestialskie, że sama myśl o tym staje się przerażająca. Nie wracajmy do tych dni. Nigdy.

 

Chciałbym zaproponować w miarę równy podział środków dzięki temu, że AI wraz z fizycznym aspektem w postaci robotyzacji, przejmie od nas aspekty wytwórcze.

 

To robot będzie produkował żywność, ubrania, inne urządzenia. Człowiek będzie dzięki temu mógł po prostu korzystać w sposób zrównoważony z dóbr. Oczywiście. Ktoś to musi trzymać za gębę. W takim ustroju niezbędni będą ludzi, którzy pokierują światem. Będą decydować co, gdzie i kiedy robić, w jaki sposób dzielić dobra, jak pozwalać ludziom się rozwijać, żebyśmy nie stali się bandą pozbawionych własnego rozumu istot białkowych.

 

Kontekst produkcji jest tutaj na tyle szeroki, że nie można powiedzieć: „Od dzisiaj nie produkujemy tych wszystkich rzeczy”, bo po prostu skażemy kilka milionów osób na śmierć z głodu. Dobra, nie skażemy. Jeśli mocarstwo takie jak Chiny czy USA poczują się zagrożone to po prostu zaczną do siebie strzelać. Tak się po prostu stanie, bez względu na wysiłki międzynarodowe i potępianie działań.

 

Do czego zmierzam w tym punkcie? Gubi nas pazerność i chęć wzbogacania się. Nie masy, ale elit. Kiedyś to zrozumiemy, choć przewiduję, że chwilę po tym zmienimy się w plemiona koczownicze, pozbawione technologii i zmuszone do odbudowy ludzkości. Ten moment w czasie zbliża się wielkimi krokami. Kolejna globalna wojna będzie spowodowana właśnie zmianami gospodarczymi, a w zasadzie zachwianiem statusu quo wielkich mocarstw. Nie mamy tutaj jako jednostka wiele do powiedzenia. Nie uda nam się tego zatrzymać, można co najwyżej spowolnić ten proces, demonstrować, dokładać wszelkich starań, żeby któryś przełom naukowy spowodował zmianę percepcji. Innych metod nie widzę.

 

  1. Gospodarowanie odpadami

 

Ostatnim punktem wyliczanki są odpady. Jeśli mówimy o środowisku, to nie jest to tylko atmosfera i podnosząca się globalnie temperatura. Jest to również zanieczyszczenie spowodowane złym gospodarowaniem odpadkami.

 

Stosujemy starą jak świat zasadę „Czego oczy nie widzą, temu sercu nie żal”. Dlatego też mamy dodatkowy telefon do kontaktu z kochanką i topimy śmieci w oceanach. O, albo je spalamy. Polska jest jednym z ciekawszych miejsc na mapie Europy. Latem spaliło się kilka wysypisk śmieci. Od tak. Nie chcę prowadzić tutaj dociekań natury kryminalnej czy było to spowodowane podpaleniem czy samozapłonem. Fakt jest taki, że do naszego kraju przyjmujemy odpadki, a następnie je utylizujemy na różne sposoby. Jednym z nich jest oczywiście spalanie. Potem popiół do dziury i problemu nie ma!

 

Podobnie rzecz się ma na całym świecie. Odpady zamiast do reanimacji są niszczone, zakopywane lub topione. Te historie o wielorybie co to zjadł kilkadziesiąt kilogramów butelek nie są przesadzone. Rybki co to dławią się słomkami. Tak to jest w miejscach, gdzie świat poszedł do przodu i każdy koktajl podawany jest w estetycznym, jednorazowym opakowaniu.

 

Dlaczego tak się dzieje? Bo tak jest łatwiej. Knajpka kupuje kilka palet kubków, słomek i innego dziadostwa, potem niby to się zbiera, nawet segreguje, ale na koniec dnia mamy to wszystko ślicznie spuszczane do oceanu i nie ma, nie widać. Gdzie jest bobas? Tu jest!

 

Czy jest to problemem Europy? Pośrednio tak. Ostatecznie to my produkujemy, a raczej korzystamy z tych produktów. Generujemy tony śmieci, których nie jesteśmy w stanie rozsądnie utylizować. W efekcie też jesteśmy odpowiedzialni. Bardzo.

 

Co można z tym zrobić? Tu pojawia się drobny kłopot i on nadal jest w naszych głowach. Należy przestać korzystać z rzeczy jednorazowych i zaufać w eksperyment związany z sortowaniem odpadów. Chociażby woda w butelkach jednorazowych. Trzeba sobie zdać sprawę z tego, że takie butelki to też odpad, z którym coś trzeba na koniec dnia zrobić. Koktajl w plastikowym kubku, który w jakiś sposób podnosi nasz status społeczny (bo mnie stać!), czy aby na pewno? To wszystko co robimy codziennie, te mikroczynności niezauważalne na koniec dnia. Czy aby na pewno musimy bułkę do pracy pakować w jednorazowy woreczek? Czy jesteś pewny, że musisz mieć kawę w jednorazowym kubku, skoro masz taki ładny termiczny w domu i korzystasz z niego od wielkiego dzwonu? A 100% nie potrzebujesz tej reklamówki, wystarczy zabrać ze sobą na zakupy plecak lub torbę wielokrotnego użytku.

 

To się wszystko tak lekko mówi. Tylko, że nie jesteśmy w stanie zarządzić odpadami w sposób rozsądny. Po prostu. Przetworzenie większości plastikowych odpadów to duży problem. Po prostu się nie da zrobić tego rozsądnie. To co można zrobić i należy to szukać alternaty. Jednocześnie na etapie produkcji jak i użytku codziennego. Dlaczego wyjście na kawę nie będzie połączone z wlaniem jej do własnego kubka? Jedna z sieci stacji benzynowych sprzedaje własne kubki termiczne i mówi na wprost- przyjdź z naszym kubkiem, Twoja kawa będzie dzięki temu tańsza. Dlaczego jeśli wiesz, że wychodzisz z domu i będziesz potrzebował wody, to nie kupisz butelki, do której wlejesz kranówkę? Proste? Rozsądne?

 

Tak, tyko, że nie jest to wygodne.

 

Niestety, ale przyzwyczailiśmy się do wygody i nie jesteśmy w stanie zejść z tego stanu szybko. Aktualne pokolenie z krajów rozwiniętych jest przyzwyczajone do tego, że wszystko jest jednorazowe. Zaczynając od sztućców, a kończąc na relacjach. Przyzwyczailiśmy się do tego, że możemy traktować to co jest wokół nas jak przedmioty jednorazowego użytku. Dodatkowo nie mając świadomości, albo nie chcąc jej mieć, nie interesuje nas to jak bardzo źle postępujemy.

 

Czy można z tym coś zrobić? Trzeba pracować nad zmianą zwyczajów. Może trzeba uczyć o tym w szkołach, wpływać na wyobraźnię dzieci? W zupełnie innej dziedzinie życia, robi to fundacja Jurka Owsiaka. Uczy dzieci udzielać pierwszej pomocy. Nie robią tego, po to, żeby 10 latek robił masaż serca. Powód jest trochę inny. Takie dziecko zapamięta lekcję, bo jest ona połączona w jakiś sposób z uczuciami i przekaże ją dalej. Poinformuje dorosłych co mają zrobić, zadzwoni na 112, zrobi cokolwiek, w sytuacji, kiedy dorosła osoba może co najwyżej wyciągnąć telefon i nagrać zdarzenie.

 

Czy w takim razie aktualne pokolenia są zepsute i nic nie można z tym zrobić? Trochę tak, a trochę nie. Ważne jest budowanie świadomości. Nie jest to szybki i prosty proces. Nie zakończy się tu i teraz. Efekty zobaczymy za kilkadziesiąt lat. Będziemy musieli przyzwyczaić się do tego, że makaronu nie kupimy już w ładnym plastikowym woreczku, ale na kilogramy, do własnej bawełnianej torby lub papier toaletowy nie będzie już w folii ale w innym opakowaniu.

 

Podsumowując

 

Sprawa klimatu i wpływu człowieka na jego zmianę jest niezaprzeczalna. Nie możemy zamykać się tylko w sferze ocieplenia, ale też tego, że niszczymy środowisko. Dewastujemy lasy, zatruwamy wody, powodujemy wymieranie gatunków. Po części są to procesy naturalne. Gatunki wymierają i wymierać będą, niektóre nie dostosują się do zmian i po prostu przestaną istnieć. Z drugiej strony mamy katastrofy typowo naturalnie jak erupcje wulkanów, trzęsienia ziemi, wiatry o dużej sile.

 

Problem jaki mamy jako ludzkość to niepokojący fakt, że oprócz katastrof spowodowanych przez nas, również przyczyniamy się do tych, które czysto teoretycznie są naturalne. Jednym z efektów ocieplenia klimatu są silne wiatry, których tylko idiota nie zauważy. Tak są coraz to mocniejsze i coraz to częstsze, co jednak ważniejsze, mają one miejsce tam, gdzie zwykle nie występowały.

 

Czy zatem jesteśmy w stanie wpłynąć pozytywnie na naszą planetę? Tutaj są znowu dwa rozwiązania, które się nie wykluczają.

Możemy uciekać z niej. Powinniśmy wszystkimi możliwymi środkami doprowadzić do tego, żeby zasiedlać kolejne planety. Powinniśmy to robić tak szybko jak to tylko możliwe. Jest to związane z kilkoma aspektami.

 

Głównym jest to, że nasz gatunek jako taki będzie mniej podatny na unicestwienie. Jeśli rozprzestrzenimy się w kosmosie i zasiedlimy kolejne planety, to w zasadzie staniemy się nieśmiertelni. Trochę jak karaluchy. One też są w zasadzie nieśmiertelne, dostosowały się do życia w tak zróżnicowanym środowisku i funkcjonują w takie wielu miejscach na świecie, że zasadniczo nie da się ich wytępić.

 

Drugim, równie ważnym aspektem jest to, że podbój kosmosu jest równoznaczny z rozwojem technologii. Kolejne wynalazki powinny mieć wpływ na poprawę życia na naszej planecie. Może udać nam się osiągnąć taki poziom, w którym będziemy w stanie zarządzać naszymi zasobami naturalnymi w sposób zrównoważony i przedłużyć czas życia na ziemi o kolejne setki lat.

 

Bo trzeba tutaj przyznać się przed samym sobą do niezaprzeczalnego faktu. Życie człowieka na ziemi jest policzone. Może ono trwać jeszcze 200-300 czy nawet 5000 lat, ale ostatecznie wyczerpiemy zasoby naturalne potrzebne do rozwoju, wyjałowimy gleby, zużyjemy większość wody pitnej, zanieczyścimy atmosferę. Gdy to się stanie to nasz wybór będzie mało zróżnicowany. Będziemy w stanie uciec lub staniemy się na powrót jaskiniowcami i przez dziesiątki generacji będziemy czekać na to, żeby ziemia się odbudowała, bo przecież ostatecznie to się stanie, ale na pewno nie za życia naszych dzieci.

 

Kolejnym rozwiązaniem, z którego trzeba korzystać symultanicznie jest przedłużanie agonii. Tu też musimy mieć jasność. Zdewastowaliśmy planetę i za życia kilku kolejnych pokoleń nie będzie znacząco lepiej. Musimy zatem podjąć decyzję jak bardzo musimy się zmienić, żeby możliwe było dalsze egzystowanie. Nasza aktualna wygoda to tak naprawdę życie na kredyt. Zaciągnęliśmy ogromny dług, którego nie chcemy spłacać, bo zrobią to za nas kolejne pokolenia. Nie korzystamy rozsądnie z zasobów, dzięki temu kolejne pokolenia będą borykać się z nieznanymi nam teraz pokoleniami. Czasy dobrobytu to sekunda w dziejach ludzkości. Nawet jeśli dzisiaj jest nam tak dobrze, że możemy pozwolić sobie na życie ponad stan, to musi się to zmienić.

 

Tak, wiem. Jest to ciężkie. O wiele wygodniej jest wyrzucić coś niż naprawić, łatwiej jest korzystać z jednorazowych przyjemności niż ciągłych obowiązków. Na koniec dnia przecież liczy się tylko nasz komfort, to, żeby machnąć na stacji z rana kawę w plastikowym kubku, stać w korku spalając dziesiątki litrów paliwa, siedzieć na tyłku ubranym w spodnie, które nigdy nie stały obok naturalnych materiałów i do tego na koniec dnia mieć zapalone światło w całym domu, tylko po to, żeby było nam wygodnie, bo akurat za godzinę będę szedł do tego pokoju i fajnie by było.

 

Dostatek nas rozpieszcza. To, że nie musimy zasuwać po wodę do studni lub fakt, że lodówka działa całą dobę i jedzenie się nie psuje powoduje, że nie chcemy wyjść ze strefy komfortu. Nie chcemy z niej wychodzić, bo konsekwencje są daleki. Bardzo dalekie. Co najmniej poza zasięgiem wzroku przeciętnego człowieka.

 

Jest jeszcze jeden powód, dla którego musimy dbać o naszą planetę i zmienić nasze zachowania, a szczególnie gospodarkę w skali globalnej. Już o tym wspominałem. Chcę, żeby znalazło się to jako jeden z ostatnich punktów. Jest on najważniejszy.

 

Jeśli nie zmienimy globalnej percepcji to za kilka lat rozpętamy największą wojnę jaką widział ten świat. Walczyć będzie w niej każdy. Niezależnie od tego gdzie mieszka, kim jest i jak bardzo nie interesował się tym co dzieje się na świecie przez ostatnie lata.

 

Kosztem kondycji planety, w cieniu porozumień klimatycznych, rozwijają się potęgi gospodarcze, które nie chcą dzielić się między sobą dobrami. Chcą zarabiać i mają w nosie to czy za 10 lat będzie czym oddychać.

 

Musimy globalnie odrzucić bycie społeczeństwem, które nastawione jest na zysk i konsumpcjonizm. Naszym światem rządzi pieniądz, niezależnie od tego czyj portret jest na nim wydrukowany. To jest bardzo złe z perspektywy globalnej. Wystarczy być nieczuły, zacząć się okłamywać i zupełnie odrzucić myślenie o tym jak bardzo uzależniliśmy się od wygody. Dzięki temu umysł jest spokojniejszy. Pieniądze są. Można zapewnić sobie dobrobyt.

 

Tak cały świat pragnie dobrobytu. Od osób zamieszkujących afrykańskie wioski, po prezesów korporacji. Problem polega na tym, że dobrobyt zawsze jest równoznaczny z wyzyskiem, tym, że komuś trzeba zabrać. Wiem, że idealny socjalizm nie istnieje, że jest to utopijna myśl. Wiem również, że kapitalizm to system skazany na porażkę w dłuższej perspektywie czasu.

 

Przewiduję, że nie uda nam się doprowadzić do tego, żeby wejść na ścieżkę zrównoważoną. Mamy za sobą zbyt wielki dług technologiczny i mentalny. Potrzebna nam jest rewolucja w myśleniu, na skalę globalną, bez podziału na lepszych i gorszych. Jeśli miałbym się odnosić do przykładów historycznych to stanie się to za około 10-15 lat. Jak resztki ludzkości wstaną z popiołów to wtedy nasi przywódcy mogą zrozumieć, że nie tędy droga, trzeba urządzić ten świat inaczej.

 

Bo teraz nie chcemy zmiany aktualnego stanu rzeczy. Boimy się nowego i wolimy doprowadzić się do zagłady niż spróbować zmienić mentalność. Podejść do siebie nawzajem jak do partnerów, a nie jak do wrogów.

Jedna myśl do “Taki mamy klimat”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *